75 δισ. ευρώ για φθηνότερο ρεύμα στην Ευρώπη – Πώς θα επωφεληθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τις πρώτες πρωτοβουλίες μιας νέας επενδυτικής στρατηγικής που στοχεύει στην ενίσχυση της καθαρής ενέργειας και στη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για πολίτες και επιχειρήσεις στην Ευρώπη. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις ευρύτερες προσπάθειες της ΕΕ για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, το σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον αναδεικνύει τους κινδύνους που δημιουργεί η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Την ίδια στιγμή, νοικοκυριά και βιομηχανία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος. Οι Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι οι καθαρές μορφές ενέργειας αποτελούν πλέον τη φθηνότερη και πιο ασφαλή επιλογή σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση των τιμών και στη μείωση της έκθεσης σε διεθνείς ενεργειακές κρίσεις.

Η αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την καθαρή, δίκαιη και ανταγωνιστική μετάβαση, Τερέσα Ριμπέρα, τόνισε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα στο Ιράν υπενθυμίζουν πόσο ευάλωτη είναι η Ευρώπη στην ενεργειακή αστάθεια. Όπως δήλωσε, η ανάπτυξη εγχώριων καθαρών πηγών ενέργειας αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για να σπάσει ο κύκλος εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και οι διακυμάνσεις των τιμών.

Επενδύσεις για μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας

Κεντρικός άξονας των πρωτοβουλιών είναι η προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, δίκτυα και νέες τεχνολογίες. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ο οποίος σχεδιάζει να διαθέσει περισσότερα από 75 δισ. ευρώ την επόμενη τριετία για έργα που υποστηρίζουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας.

Παράλληλα, η τράπεζα αναμένεται να δεσμεύσει έως 500 εκατ. ευρώ για το Ταμείο Επενδύσεων Στρατηγικών Υποδομών, το οποίο θα λειτουργήσει ως βασικός χρηματοδοτικός μηχανισμός για έργα ενεργειακών δικτύων και υποδομών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές. Στο πλαίσιο της λεγόμενης «δέσμης μέτρων για την ενέργεια των πολιτών», η Επιτροπή προτείνει μεταξύ άλλων ταχύτερη αλλαγή προμηθευτή ρεύματος, χαμηλότερους φόρους και εισφορές στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και πιο διαφανείς πληροφορίες για τα συμβόλαια και τις χρεώσεις.

Οι προτάσεις στοχεύουν επίσης στην ενίσχυση της δυνατότητας των πολιτών να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια, καθώς και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, ιδιαίτερα για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες

Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά και την ανάπτυξη ευρωπαϊκών τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από εισαγωγές και να ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκε και στρατηγική για την ανάπτυξη μικρών δομοστοιχειωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMR), με στόχο την έναρξη λειτουργίας των πρώτων μονάδων στις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Για την υποστήριξη των πρώτων εμπορικών εφαρμογών αυτών των τεχνολογιών, η Επιτροπή εξετάζει επιπλέον χρηματοδότηση έως 200 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος InvestEU από το Ταμείο Καινοτομίας έως το 2028.

Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν υπογράμμισε ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας συνεχίζουν να επιβαρύνουν σημαντικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως σημείωσε, η πρόσφατη ένταση στη Μέση Ανατολή εντείνει την αβεβαιότητα, τονίζοντας ότι όσο η Ευρώπη εξαρτάται από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα θα παραμένει εκτεθειμένη στις διεθνείς αναταράξεις. Για τον λόγο αυτό, η ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για ένα καθαρότερο, ασφαλέστερο και οικονομικά προσιτό ενεργειακό σύστημα στην Ευρώπη.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ